NGƯỜI KHÔNG CÓ TÊN TRONG DI CHÚC CÓ ĐƯỢC HƯỞNG THỪA KẾ KHÔNG?

Di chúc thường được xem là văn bản thể hiện ý chí tuyệt đối của người quá cố. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam vẫn có những quy định nhằm bảo vệ quyền lợi của những người thân thích gần gũi nhất, ngay cả khi họ bị "gạch tên" khỏi di chúc.

1. Người không có tên trong di chúc vẫn được hưởng thừa kế: Đúng hay sai?

Thông thường, di sản sẽ được chia theo đúng mong muốn của người lập di chúc. Thế nhưng, để đảm bảo công bằng và duy trì đạo đức gia đình, Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 đã quy định về "Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc".

Điều này có nghĩa là, dù người lập di chúc có chủ ý không cho hưởng hoặc cho hưởng ít hơn, thì những đối tượng đặc biệt này vẫn mặc nhiên được nhận một phần di sản nhất định.

2. Những đối tượng được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào di chúc

Theo quy định, những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật (trong trường hợp di sản được chia theo pháp luật):

·       Con chưa thành niên: Trẻ em dưới 18 tuổi cần được bảo vệ về kinh tế.

·       Cha, mẹ, vợ, chồng: Những người có mối quan hệ nhân thân mật thiết nhất.

·       Con thành niên mà không có khả năng lao động: Những người không thể tự nuôi sống bản thân do khuyết tật hoặc bệnh tật.

3. Cách tính phần di sản được hưởng (Ví dụ minh họa)

Để giúp quý độc giả hình dung rõ hơn, hãy cùng xem xét ví dụ cụ thể sau:

Tình huống: Ông A qua đời để lại di sản trị giá 3 tỷ đồng. Theo di chúc, ông A để lại toàn bộ tài sản cho 2 người con là C và D (mỗi người 1,5 tỷ đồng). Tại thời điểm ông A mất, vợ ông là bà B và bố mẹ đẻ của ông vẫn còn sống nhưng không có tên trong di chúc.

Cách tính toán pháp lý:

·       Bước 1: Giả định nếu không có di chúc, di sản chia theo pháp luật cho 5 người (Bà B, con C, con D, bố và mẹ ông A). Mỗi người sẽ nhận: 3 tỷ : 5 = 600 triệu đồng.

·       Bước 2: Xác định suất thừa kế không phụ thuộc di chúc: 2/3 x 600 triệu = 400 triệu đồng.

Kết quả: Dù không có tên trong di chúc, bà B và bố mẹ ông A mỗi người vẫn được hưởng 400 triệu đồng. Số tiền còn lại sau khi trừ đi các suất này mới được chia cho hai người con C và D theo di chúc.

4. Trường hợp ngoại lệ: Khi nào người thân không được nhận di sản?

Quyền lợi đặc biệt tại Điều 644 sẽ bị loại trừ nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

·       Người thừa kế tự nguyện từ chối nhận di sản (theo Điều 620).

·       Người không có quyền hưởng di sản (theo Điều 621), ví dụ: Người có hành vi ngược đãi, hành hạ người để lại di sản; người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng...

Tranh chấp di sản thừa kế là một trong những mảng pháp lý nhạy cảm, dễ gây rạn nứt tình cảm gia đình. Việc hiểu rõ quy định về "thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc" sẽ giúp các thành viên bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình hoặc giúp người lập di chúc soạn thảo văn bản đúng luật, tránh bị tuyên vô hiệu một phần sau này.

Hình thức tư vấn trực tiếp:           
Hãng Luật Lê Phong tư vấn trực tiếp tại văn phòng ở trụ sở:

- VP tại TPHCM: Số 10 Sông Thao, phường Tân Sơn Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh.

- VP tại Bình Phước: 160 Lý Thường Kiệt, phường Bình Phước, tỉnh Đồng Nai.

Hình thức tư vấn online:   
Nếu quý khách hàng không thể đến tư vấn trực tiếp tại văn phòng thì có thể sử dụng Hỗ trợ pháp lý  tư vấn online để được hỗ trợ nhanh nhất:  

- C1: Liên hệ đến số hotline: 0979 629 640 – 0915 438 323

- C2: Để lại tin nhắn qua Zalo:  Hãng Luật Lê Phong trên Zalo