“Tôi là người dân tộc thiểu số nhưng muốn đổi sang một cái tên tiếng Việt phổ biến, dễ gọi, dễ nhớ hơn. Liệu pháp luật có cho phép không? Việc đổi tên như vậy có làm mất đi nguồn gốc dân tộc của tôi không?”
Đây là thắc mắc của không ít người dân tộc thiểu số khi có mong muốn thay đổi tên khai sinh. Một số người gặp khó khăn trong việc giao tiếp, học tập hoặc làm việc vì tên gọi khó phát âm, dễ bị ghi sai hoặc gây nhầm lẫn. Một số khác đơn giản mong muốn có một tên gọi phù hợp hơn với bản thân.
Vậy người dân tộc thiểu số có được đổi sang tên thường dùng của người Kinh không? Hãy cùng Văn phòng Luật sư Hãng luật Lê Phong tìm hiểu dưới góc độ pháp luật.
- Người dân tộc thiểu số có được đổi sang tên gọi của người dân tộc Kinh không?
Câu trả lời là CÓ, nếu đáp ứng các điều kiện thay đổi tên theo quy định pháp luật.
Theo khoản 3 Điều 26 Bộ luật Dân sự năm 2015, tên của công dân Việt Nam phải bằng tiếng Việt hoặc tiếng dân tộc khác của Việt Nam; đồng thời không được đặt tên bằng số hoặc một ký tự không phải là chữ.
Như vậy, pháp luật không bắt buộc người thuộc dân tộc thiểu số phải sử dụng tên gọi theo tiếng nói hoặc phong tục đặt tên truyền thống của dân tộc mình.
Người dân tộc Ê Đê, Mường, Tày, Nùng, Khmer, Chăm, H’Mông hay các dân tộc khác đều có thể lựa chọn tên gọi bằng tiếng Việt, bao gồm những tên thường được người Kinh sử dụng.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: Việc lựa chọn một tên gọi mới là quyền của cá nhân, còn việc thay đổi tên đã được đăng ký trên Giấy khai sinh phải đáp ứng các căn cứ pháp luật. Không phải mọi yêu cầu đổi tên chỉ vì sở thích đều đương nhiên được chấp thuận.
- Những trường hợp nào người dân tộc thiểu số có thể được đổi tên?
Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 28 Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi tên nếu việc sử dụng tên hiện tại gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, danh dự, quyền hoặc lợi ích hợp pháp của mình.
Trên thực tế, người dân tộc thiểu số có thể xem xét yêu cầu đổi tên khi gặp những tình huống như:
- Tên gọi khó sử dụng, thường xuyên gây nhầm lẫn: Tên bị đọc sai, ghi sai hoặc nhầm với người khác, dẫn đến những khó khăn thực tế trong học tập, công việc hoặc giao dịch.
- Tên gọi ảnh hưởng đến tâm lý và cuộc sống: Cá nhân thường xuyên bị trêu chọc, chế giễu vì tên gọi, ảnh hưởng đến danh dự hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
- Tên gọi ảnh hưởng đến tình cảm gia đình: Việc sử dụng tên hiện tại phát sinh những vấn đề ảnh hưởng đến mối quan hệ, tình cảm giữa các thành viên trong gia đình.
Ví dụ: Một người thuộc dân tộc thiểu số có tên khai sinh thường xuyên bị ghi sai trong hồ sơ, giấy tờ, gây khó khăn trong việc xác minh thông tin và thực hiện các giao dịch. Người này mong muốn đổi sang tên “Ngọc Anh” hoặc “Minh Khang” để thuận tiện hơn trong cuộc sống.
Trong trường hợp này, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét căn cứ, lý do và tài liệu liên quan để quyết định có chấp thuận yêu cầu thay đổi tên hay không.
Lưu ý: Việc tên cũ khó đọc, khó nhớ hoặc cá nhân mong muốn sử dụng một tên mới không tự động đồng nghĩa với việc đủ điều kiện đổi tên. Người yêu cầu cần trình bày cụ thể những ảnh hưởng thực tế và căn cứ pháp lý phù hợp.
- Đổi sang tên gọi của người dân tộc Kinh có làm mất đi nguồn gốc dân tộc không?
Hoàn toàn không.
Một trong những băn khoăn phổ biến là việc thay đổi tên truyền thống sang tên tiếng Việt có đồng nghĩa với việc từ bỏ dân tộc của mình hay không.
Cần hiểu rằng, tên gọi và thành phần dân tộc là hai thông tin nhân thân khác nhau.
Theo Điều 29 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc xác định và xác định lại dân tộc được thực hiện theo những căn cứ, điều kiện riêng.
Do đó, một người thuộc dân tộc thiểu số dù thay đổi tên thành tên thường dùng của người Kinh thì thành phần dân tộc của họ vẫn được giữ nguyên nếu không thực hiện thủ tục xác định lại dân tộc theo quy định.
Thay đổi tên gọi không đồng nghĩa với thay đổi dân tộc, càng không có nghĩa là đánh mất nguồn gốc, truyền thống hay bản sắc văn hóa của mình.
Tên gọi là một phần trong đời sống cá nhân, còn bản sắc dân tộc gắn liền với nguồn gốc, gia đình, văn hóa và những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
- Thủ tục đổi tên cho người dân tộc thiểu số được thực hiện như thế nào?
Người dân tộc thiểu số thực hiện thủ tục thay đổi tên tương tự các công dân Việt Nam khác, không có thủ tục riêng chỉ vì thành phần dân tộc.
Hồ sơ cần chuẩn bị thông thường gồm tờ khai đăng ký thay đổi hộ tịch theo mẫu; giấy tờ, tài liệu làm căn cứ chứng minh lý do đổi tên; giấy tờ nhận dạng và thông tin hộ tịch cần thiết để cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, đối chiếu.
Đối với người dưới 18 tuổi, việc thay đổi tên phải có sự đồng ý của cha, mẹ theo quy định. Trường hợp người được đổi tên từ đủ 9 tuổi trở lên còn phải có sự đồng ý của chính người đó.
Nơi tiếp nhận hồ sơ: Người dân có thể thực hiện thủ tục thông qua cơ quan có thẩm quyền ở cấp xã, trực tiếp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công hoặc trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia theo quy định hiện hành.
Thời gian giải quyết: Thông thường là 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ; nếu cần xác minh thì thời hạn giải quyết có thể kéo dài nhưng không quá 06 ngày làm việc.
Sau khi yêu cầu được chấp thuận, người dân được cấp trích lục thay đổi hộ tịch và thực hiện cập nhật thông tin trên các giấy tờ, hồ sơ cá nhân có liên quan theo quy định.
- Lời khuyên từ Văn phòng Luật sư Hãng luật Lê Phong
Không phải ai sinh ra với một tên gọi cũng cảm thấy tên ấy phù hợp với bản thân trong suốt cuộc đời. Đối với người dân tộc thiểu số, mong muốn sử dụng một tên tiếng Việt phổ biến hơn để thuận tiện trong giao tiếp, học tập và làm việc là điều có thể thấu hiểu.
Tuy nhiên, để việc thay đổi tên được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, người yêu cầu cần xác định rõ căn cứ pháp lý, trình bày lý do phù hợp và chuẩn bị tài liệu chứng minh khi cần thiết.
Tên gọi có thể thay đổi, nhưng nguồn gốc dân tộc và bản sắc văn hóa không vì thế mà mất đi.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc sử dụng tên khai sinh hoặc mong muốn đổi sang một tên gọi khác nhưng chưa biết trường hợp của mình có đủ điều kiện hay không, Văn phòng Luật sư Hãng luật Lê Phong có thể hỗ trợ tư vấn, đánh giá căn cứ pháp lý và hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ phù hợp.
HÃNG LUẬT LÊ PHONG – ĐỒNG HÀNH CÙNG BẠN TRONG VIỆC BẢO VỆ QUYỀN NHÂN THÂN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP.
